Met, voor en door inwoners: visie op inwonerparticipatie
Zuid-Limburg staat voor grote maatschappelijke en gezondheidsuitdagingen. Het regioplan "Samen voor een gezond en goed leven in Zuid-Limburg" benadrukt een integrale aanpak waarbij de focus ligt op gezondheid, welzijn, vitaliteit en goed leven. Dat komt ten goede aan het welbevinden, de vitaliteit en ervaren gezondheid van de inwoners en leidt tot een lagere vraag naar zorg en ondersteuning. In het regioplan is nadrukkelijk de ambitie opgenomen om de betrokkenheid van inwoners te versterken. Daartoe is een gemeenschappelijke visie op inwonerparticipatie geformuleerd.
In het visiedocument 'Van inwonerparticipatie naar meedoen' staat onder andere dat de transformatie in Zuid-Limburg moet vertrekken vanuit de leefwereld, behoeften en initiatieven van inwoners, waarbij inwoners niet alleen meedenken maar ook meebeslissen en meedoen.
De inwoner als vertrekpunt
De gemiddelde gezondheid van de inwoners in de regio is veel lager dan die in heel Nederland. Naast harde indicatoren (levensduur, gezonde levensjaren, chronische ziekten, armoede, ggz-problematiek, eenzaamheid, enzovoort) zien we ook beperkingen in zachtere aspecten zoals zelfredzaamheid en veerkracht. Dit is onder andere te verklaren door ongelijke kansen om gezondheidsbewustzijn en -vaardigheden te ontwikkelen en daarmee bewuste keuzes te maken voor een gezond leven. Gezond Zuid-Limburg wil deze trend in de komende jaren ombuigen. Daartoe laten we ons leiden door de behoeften van de inwoners en als systeem (denk aan beleid, organisatie, financiering) aan te sluiten bij datgene wat nodig is. Dat vraagt naast het versterken van zelf- en samenredzaamheid om te investeren in actieve betrokkenheid en inbreng van inwoners.
Wij geloven in een samenleving waarin inwoners niet alleen meedenken, maar ook meebeslissen en meedoen. Inwonerparticipatie is geen instrument, maar een houding die uitgaat van gelijkwaardigheid, vertrouwen en gedeeld eigenaarschap. Betekenisvolle participatie vraagt om randvoorwaarden zoals tijd, veiligheid, toegankelijkheid, diversiteit in vormen en structurele ondersteuning. We bouwen samen met inwoners aan een gezonde en toekomstbestendige samenleving waarin iedereen de kans krijgt om gezond en goed te leven en zelf regie te houden op hun eigen leven.
In het visiedocument is beschreven wat we onder inwonerparticipatie verstaan en hoe we die in Zuid-Limburg versterken.
Deze visie kent twee sporen:
- Vanuit het systeem: beleid, financiering en organisatie worden ingericht op basis van wat inwoners nodig hebben.
- Vanuit de gemeenschap: initiatieven van inwoners, netwerken en buurten worden versterkt en verbonden.
Door deze sporen te verbinden, ontstaat een beweging waarin inwoners en professionals samen werken aan gezondheid, welzijn en een betekenisvol leven.
Meer informatie kun je inzien in onderstaande documenten: